Suy tư về niềm tin tôn giáo - Mắt Đời

Tôi là người Công Giáo, nhưng trong 10 năm nay đã không xưng tội rước lễ, không đi lễ Chúa Nhật, bởi có nhiều sự thay đổi trong suy nghĩ của tôi. Đó không phải là chuyện mất niềm tin đối với Thiên Chúa, chỉ là tôi đã nhìn Ngài khác đi. Điều đó thật là khó khăn đối với một người sinh ra trong gia đình Công Giáo truyền thống. Mỗi người chúng ta có một hoàn cảnh khác nhau, trong hoàn cảnh đó tồn tại biết bao ràng buộc rất khó phủ nhận một cách hoàn toàn. Con người còn phụ thuộc quá nhiều vào những định kiến có sẵn, những thói quen hình thành với thời gian.



Từ rất bé tôi đã đi lễ mỗi ngày, nghe đọc kinh thánh hơn 20 năm, nghe giảng về những giá trị tốt đẹp mà con người phải hướng tới. Tôi đã rất tự hào vì mình là người Công Giáo, và cho đến tận lúc này hay cho đến lúc chết, tôi biết mình vẫn luôn tự hào vì nghe được những lời giảng của Chúa Jesus. Vậy vấn đề nằm ở đâu? Đó là khi tôi bắt đầu nhìn lại chính mình, khi gặp những khó khăn to lớn đầu tiên trong cuộc sống, sự thất bại trong tình yêu, việc không tìm được hạnh phúc. Sự trông chờ vào Thiên Chúa là không đủ để giải quyết những gút mắc đang tồn tại. Lúc này việc tôi cần biết tôi là ai thì quan trọng hơn việc tôi phải sống thế nào. Sự khác biệt nằm ở chỗ sống theo tư tưởng bản thân mình và sống theo những điều người khác dạy. Nếu ta làm một việc không xuất phát từ ý muốn của ta thì nó chẳng còn ý nghĩa gì nữa. Ở đây bạn không nên hiểu nhầm rằng những điều được dạy bảo là không có giá trị, giá trị luôn tồn tại tự thân chúng, nhưng khi ta chưa nhận ra thì chúng không có giá trị gì với ta. Như một hành động bố thí chỉ đầy đủ giá trị khi nó xuất phát từ lòng thương người, một đứa trẻ bị cha mẹ bắt bố thí thì hành động đó chỉ mang ý nghĩa giáo dục đối với nó mà thôi.

Khi ấy tôi nhận ra rằng để thật sự sống cho mình, giáo lý Công Giáo là chưa đủ để giải thích cái mớ bòng bong đang có. Tôi cần tìm câu trả lời cho mọi thứ, cuộc sống của tôi có ý nghĩa gì? Tại sao tôi khổ đau? Tạo sao tôi yêu thích một người? Tại sao gia đình tôi như thế? Tại sao xã hội này như thế?... Rất nhiều câu hỏi không lời giải. Niềm tin Công Giáo đặt cứu cánh của con người ở kiếp sau chứ không phải kiếp này, nhưng làm sao ta có thể xem kiếp này chỉ là một phương tiện cho kiếp sau? Ta đang sống ngay trong kiếp này, ta cảm nhận khổ đau và hạnh phúc ngay trong thời điểm này. Hiện tại vẫn luôn mang ý nghĩa tuyệt đối với ta, phủ nhận nó là phủ nhận chính con người ta, nếu vậy thì kiếp sau còn ý nghĩa gì nữa?

Mỗi con người sống trong thân xác đều có những ham muốn và dục vọng, ta sẽ thấy hạnh phúc khi những dục vọng đó được thỏa mãn. Có thể giáo lý Công Giáo không thể giúp tôi trong việc giải mã đời tôi, nhưng lại làm tôi hiểu những điều được gọi là thiêng liêng và cao quý với thân phận là một con người. Đó là sự tranh đấu giữa xác thịt và linh hồn, giữa bóng tối và ánh sáng, giữa dục vọng và thiên tính. Khi tôi ham muốn điều gì, thì ham muốn đó trở nên to lớn khủng khiếp, nhưng những điều tốt đẹp mà tôi tin tưởng cũng cao như một ngọn núi không thể vượt qua. Thế là tôi như một con người bị kéo căng về 2 phía và cứ thế chôn chân tại một chỗ. Càng đau khổ hơn khi ta khám phá thế giới này không đẹp như ta tưởng, chỉ cần một lời nói dối thôi thì dục vọng của ta được đáp ứng, cái chuyện rất dễ dàng ai làm cũng được, nhưng ta thì không. Có vô số lần tôi ước tôi giống họ để khỏi bị giằng xé.

Khi giáo lý Công Giáo được dạy không giải đáp được những câu hỏi từ hiện thực cuộc sống, thì một rào cản đối với sự hiểu biết đã sụp đổ hoàn toàn. Tâm trí ta mở ra cho các quan niệm khác được tiến vào. Ta sẽ nghe người vô thần bảo rằng không có Thượng Đế, nghe Phật giáo bảo muốn an lạc thì phải trở nên trừ bỏ tham sân si và tiến tới vô ngã, nghe Pháp Luân Công nói về tác động của công đức đối với linh hồn và thể xác, nghe về 7 luân xa trên cơ thể con người và sự tiếp thu năng lượng vũ trụ, nghe về sự luân hồi… Ta thấy cả một xã hội đang sống theo niềm tin của họ, cách người Công Giáo sống, cách người Phật Giáo sống, người vô thần sống. Trong sự đan xen của những tin tức, ta tiếp thu những điều mà ta có thể tin thông qua sự suy xét của lý trí cũng như cảm xúc. Khi các tôn giáo hay quan niệm về tâm linh bày ra trước mặt và được nhìn bằng ánh mắt không định kiến thì những giới hạn trong mỗi nơi dần hiện ra.

Với vai trò một con người thì việc chứng minh sự có và không của một đấng toàn năng là bất khả. Quan niệm của phái vô thần thường dựa trên những chứng minh khoa học, nhưng họ quên rằng khoa học bị giới hạn bởi sự hiểu biết và thân xác con người, trong khi định nghĩa về đấng toàn năng vượt qua con người. Chuyện này giống như một con gà không thể hiểu về sự tồn tại của con người là như thế nào, Huống hồ phủ định thượng đế cũng đồng nghĩa với việc phủ định mục đích cũng như ý nghĩa của đời sống. Khi đó việc thỏa mãn những nhu cầu xác thịt trở thành quan trọng nhất, đạo đức trở thành một lý thuyết vô nghĩa, con người trở thành thứ phù dung sớm nở tối tàn và cái chết là điều khủng khiếp nhất, nó là một kết thúc mang tính vĩnh viễn. Khi ta chỉ có một cuộc sống duy nhất thì sự tồn tại trở thành tuyệt đối, người ta có thể làm bất cứ gì để không phải chết. Tất nhiên các suy luận không mang tính tuyệt đối, nhưng nó thúc đẩy con người hướng đến sự tồn tại hơn là sống như một con người.

Phật Giáo không tin có đấng sáng tạo mà tin vào sự luân hồi và tính nhân quả. Quan niệm Phật Giáo cho rằng mọi đau khổ trên thế gian đề xuất phát từ ham muốn của con người, vậy không ham muốn thì không đau khổ, cuối cùng tiến đến vô ngã. Nhưng sự tồn tại của ta còn có ý nghĩa gì khi không còn ham muốn, không còn yêu thương? Nên hiểu rằng từ bi trong nhà Phật không phải là yêu thương, trong cái vô ngã không có yêu thương tồn tại. Con người sợ khổ đau và muốn hạnh phúc, vì diệt khổ đau mà giết chết luôn hạnh phúc thì không phải là một giải pháp. Huống chi khổ đau cũng có ý nghĩa của nó, nó cùng với hạnh phúc hợp lại để khiến ta thấy mình đang sống, mà niết bàn là tịch diệt, là đánh mất sự sống về bản chất rồi. Trong nhiều tôn giáo thì có thể nói Phật giáo được xem là tự do nhất và gần gủi nhất đối với con người, vì điều mà đức Phật làm là điều mà ai cũng muốn làm. Đó là lý giải thế giới này, lý giải khổ đau và hạnh phúc. Chính điều này tạo ra một quá trình thú vị trong sự chuyển hướng của tâm linh. Ở sự hiểu biết tối thiểu nhất, con người sẽ chọn tin vào Công Giáo vì niềm tin Công Giáo cho họ một chỗ dựa về tinh thần, họ cảm thấy được yêu thương và cảm thông. Khi tâm trí họ trưởng thành hơn, nhu cầu khám phá bản thân và thế giới trở nên cấp thiết mà một chỗ dựa tinh thần là không thể đáp ứng, thế là họ tìm tới đạo Phật. Nhưng như tôi đã phân tích, đi đến cuối con đường đó là sự tịch diệt, trong khi điều họ muốn tìm kiếm là xóa bỏ khổ đau để có hạnh phúc. Xóa bỏ khổ đau chỉ là phụ còn tìm kiếm hạnh phúc mới là chính, thế là họ từ bỏ Phật giáo mà quay lại với Công Giáo. Vì Chúa Jesus là hiện thân của tình yêu và sự sống, Ngài là hy vọng và là cứu cánh cuối cùng của con người. Có thể nói Công Giáo phù hợp với 2 tầm nhận thức thấp và cao.

Giờ nói đến Công Giáo, nếu giải pháp xóa bỏ đau khổ của Phật giáo là vô ngã thì với Công Giáo lại là tình yêu. Nhưng ở đây cần nói rõ một điều, với Công Giáo thì tình yêu không phải được xem như một giải pháp mà là sự tồn tại sẵn có. Nghĩa là không phải vì để tránh khổ đau thì ta phải yêu thương, một tình yêu thương có chủ đích thì không có giá trị tuyệt đối, tình yêu thương này phải là tự có và vô vị lợi. Khi đã có tình yêu thương thì không có sự khổ đau nào khiến ta gục ngã hay chùng bước. Với Công giáo thì khổ đau là tương đối trong khi tình yêu – hạnh phúc lại là tuyệt đối. Cũng chính vì vậy mà ở trên tôi nói là cho đến chết tôi cũng không phản bội niềm tin cốt lõi của Công giáo mà đại diện là lời của Chúa Jesus.

Tôi tin lời Chúa Jesus là lời của Thiên Chúa – đấng toàn năng nhưng không đồng hóa Chúa Jesus với Công giáo. Bởi vì tôn giáo là do con người tạo ra thông qua sự lý giải của mình đối với lời Thiên Chúa thông qua các ngôn sứ là những người có được thị kiến (thị kiến là sự gặp gỡ Thiên Chúa). Cùng một lời giảng của Chúa Jesus nhưng vì lý giải khác nhau mà sinh ra Công Giáo, Tin Lành và Chính Thống. Cùng một lời của Mohammed mà đạo Hồi lại sinh ra nhiều nhánh, Phật giáo cũng thế, bất cứ tôn giáo nào cũng thế. Trong mỗi sự lý giải của con người sẽ sinh ra những luật lệ và hình thức tôn thờ khác nhau. Vậy phải chăng đấng toàn năng bị giới hạn trong một sự lý giải nào đó của con người? điều này là không thể! Thiên Chúa (đấng toàn năng) vượt lên trên tất cả mọi sự lý giải, Ngài là chân lý và bao hàm tất cả, ở đâu có chân lý là ở đó có Ngài. Chân lý có thể có trong quan niệm của phái vô thần, trong giáo lý Phật giáo, của Hồi giáo, của Thiên Chúa giáo…Đây cũng là lý do tại sao tôi không còn bị bất kỳ một tôn giáo nào ràng buột, hay nói chính xác hơn là tôi không còn bị lề luật Công giáo ràng buột. Nói thế không có nghĩa là tôi có thể ăn cắp khi luật Công giáo cấm ăn cắp. Giờ đây điều ràng buột tôi là chân lý của Thiên Chúa vượt lên trên tôn giáo.

Khi ta hiểu ta, ý nghĩa đời sống ở một mức độ nào đó thì mọi hình thức của lề luật không còn quan trọng nữa. Một luật lệ xác định bằng hình thức thì ta có muôn nghìn cách để lách qua, nhưng một luật lệ xác định bằng lương tâm và sự thấu hiểu thì không thể nào vượt qua. Vì ta chẳng thể nào lừa đối được chính ta. Ví như luật pháp xã hội cấm ăn cắp nhưng con người luôn có đủ mọi cách ăn cắp mà không phạm luật, nhưng ta sẽ không thể lừa dối mình rằng đó không phải là ăn cắp. Với Công Giáo, tôi không thấy việc bỏ xưng tội rước lễ hay không đi nhà thờ là phạm tội, vì tôi biết Thiên Chúa ở khắp mọi nơi, không cần thông qua một người khác để nói ra tội lỗi của mình hay đọc kinh đền tội, không cần đến nhà thờ tôi mới đến gần Thiên Chúa. Có lẽ đó là điều cần thiết trong một giai đoạn nào đó nhưng khi vượt qua giai đoạn đó thì những việc ấy chỉ mang tính hình thức. Hình thức thì cần làm sẽ làm, không cần làm sẽ không làm.

Cuối cùng thì đây là niềm tin của tôi: tôi tin có một Thiên Chúa tạo ra tất cả mọi thứ, Ngài cho tôi đến thế gian học hỏi về ý nghĩa sự sống, tất cả chúng ta đều là con của Ngài. Chính vì vậy trong ta có thiên tính của Ngài, chúng ta phải sống sao cho xứng đáng với cương vị là con Thiên Chúa.


…………..


fb Mắt Đời